Handelen met je Thuisbatterij: De Energiemarkt Uitgelegd

Wat is een dynamisch energiecontract?

Bij een regulier energiecontract betaal je een vaste prijs per kilowattuur, ongeacht het tijdstip. Dat is eenvoudig, maar je mist de kans om te profiteren van prijsschommelingen op de groothandelsmarkt. Bij een dynamisch energiecontract betaal je de werkelijke marktprijs per uur, zoals die wordt vastgesteld op de EPEX Spot-beurs (ook wel de day-ahead markt genoemd).

Elke dag rond 13:00 uur worden de stroomprijzen voor de volgende dag per uur gepubliceerd. De uiteindelijke prijs die je betaalt bestaat uit de kale marktprijs, plus een opslag van je energieleverancier (vaak 1-3 cent/kWh), energiebelasting en 21% BTW. In de praktijk betekent dit dat stroom 's nachts en in het weekend vaak goedkoper is, terwijl de prijs rond het avondeten (17:00-20:00) doorgaans piekt.

Voor thuisbatterij-eigenaren is dit een goudmijn: je laadt je batterij op wanneer de stroom goedkoop is (vaak negatief in het voorjaar!) en ontlaadt wanneer de prijs hoog is. Het verschil tussen de goedkoopste en duurste uren kan oplopen tot 20-30 cent per kWh, en op extreme dagen zelfs meer dan 50 cent.

De onbalansmarkt uitgelegd

Het Nederlandse elektriciteitsnet moet op elk moment in balans zijn: de opwek moet precies gelijk zijn aan het verbruik. TenneT, de landelijke netbeheerder, is verantwoordelijk voor deze balans. Wanneer er een onbalans ontstaat — bijvoorbeeld door een plotselinge windstilte of een onverwachte piek in verbruik — moet TenneT ingrijpen door regelenergie in te zetten.

De onbalansprijs wordt per kwartier vastgesteld en kent een regulatiestaat: -1 betekent dat er te veel stroom is (TenneT wil dat er meer wordt afgenomen), 0 is in balans, 1 betekent een tekort (TenneT wil minder verbruik of meer productie), en bij staat 2 is er een ernstig tekort met extreme prijspieken. Op zulke momenten kan de prijs oplopen tot meer dan €1,00 per kWh — of zelfs negatief worden tot -€0,50/kWh bij overaanbod.

Voor batterij-eigenaren is dit relevant omdat je batterij kan bijdragen aan het stabiliseren van het net. Door stroom te leveren op momenten van tekort (hoge prijs) en te laden bij overschot (lage of negatieve prijs), verdien je niet alleen geld maar help je ook de energietransitie.

Meer energiemarkten voor thuisbatterijen

Naast de day-ahead en onbalansmarkt zijn er nog andere markten waar je batterij potentieel aan kan deelnemen. De beschikbaarheid hangt af van je energieleverancier en het type batterij.

Intraday markt

De intraday markt maakt het mogelijk om energie te kopen en verkopen op dezelfde dag, tot kort voor levering. Dit is volatieler dan de day-ahead markt omdat het reageert op actuele omstandigheden zoals weerveranderingen of onverwachte uitval van centrales. Handelaren kunnen hier profiteren van last-minute prijsschommelingen. De volumes zijn kleiner, maar de marges kunnen hoger zijn.

aFRR (automatische frequentieregeling)

De aFRR-markt (automatic Frequency Restoration Reserve) is bedoeld om de netfrequentie van 50 Hz stabiel te houden. Deelnemers moeten binnen 5 minuten hun vermogen kunnen op- of afregelen. De vergoedingen zijn aantrekkelijk — vaak hoger dan de day-ahead markt — maar de technische eisen zijn strenger. Je batterij moet snel kunnen reageren en een minimaal vermogen leveren. Steeds meer leveranciers bieden toegang tot deze markt via aggregatie: ze bundelen meerdere thuisbatterijen tot één virtueel pakket.

FCR (frequentiebeheersing)

FCR (Frequency Containment Reserve) is de primaire frequentieregeling: het snelste reactiemechanisme van het net. Je batterij reageert automatisch en continu op kleine frequentieafwijkingen, binnen 30 seconden. De vergoeding wordt per MW capaciteit per uur betaald, ongeacht of er daadwerkelijk energie wordt geleverd. Dit maakt het een aantrekkelijk “passief” verdienmodel, maar het vereist een zeer snelle en betrouwbare batterij.

Lokale netcongestie

In steeds meer regio's in Nederland is het elektriciteitsnet overbelast, vooral door de groei van zonnepanelen en warmtepompen. Netbeheerders als Enexis, Liander en Stedin experimenteren met congestieprogramma's waarbij thuisbatterij-eigenaren een vergoeding krijgen als ze op piekmomenten minder stroom afnemen of juist opgeslagen stroom leveren. Dit staat nog in de kinderschoenen, maar experts verwachten dat dit binnen 2-3 jaar een serieuze inkomstenbron wordt.

Markt	Reactietijd	Potentieel	Beschikbaarheid
Day-ahead (EPEX Spot)	Per uur, dag vooruit	Gemiddeld	Breed beschikbaar
Intraday	Zelfde dag, continu	Gemiddeld-hoog	Beperkt (enkele leveranciers)
aFRR	Binnen 5 minuten	Hoog	Groeiend (via aggregatie)
FCR	Binnen 30 seconden	Hoog	Beperkt (specifieke hardware)
Netcongestie	Variabel (piektijden)	Onbekend (groeiend)	Pilots (2026-2028)

4 Verdienmodellen met je thuisbatterij

Er zijn vier manieren waarop een thuisbatterij geld oplevert of bespaart. De meeste eigenaren combineren meerdere modellen.

1. Slim laden en ontladen — Het basismodel: laad je batterij wanneer stroom goedkoop is (nacht, weekenden, negatieve prijzen) en gebruik de opgeslagen stroom wanneer de prijs piekt. Met een dynamisch contract en 10 kWh opslag bespaar je gemiddeld €0,10-€0,20 per kWh verschil, wat neerkomt op €300-600 per jaar bij dagelijkse cycli.
2. Terugleverkosten beperken — Vanaf 2027 stopt de salderingsregeling. De terugleververgoeding daalt naar €0,05-0,07/kWh, terwijl inkoop €0,25-0,35/kWh kost. Door je overschot op te slaan in je batterij in plaats van terug te leveren, bespaar je €0,20+ per kWh. Bij 1.800 kWh overschot is dat €360+ per jaar.
3. Handelen via je leverancier — De meest geavanceerde optie: je energieleverancier (zoals Frank Energie of Zonneplan) stuurt je batterij automatisch aan via hun EMS. Ze handelen op meerdere markten tegelijk — day-ahead, intraday, onbalans en soms aFRR. Jij hoeft niets te doen; het systeem optimaliseert continu. Dit levert de hoogste opbrengsten op, maar vereist een compatibele batterij en soms extra hardware.
4. Vaste vergoeding (pilots) — Sommige leveranciers en netbeheerders bieden een vaste maandelijkse of jaarlijkse vergoeding als je je batterij beschikbaar stelt voor netdiensten. Dit is vergelijkbaar met een “huur” voor je batterijcapaciteit. De bedragen zijn bescheiden (vaak €5-15 per maand per kW), maar het is risicovrij en stabiel.

Wat kun je realistisch verwachten?

In de markt zien we opbrengsten van €100-125 per kW vermogen per jaar voor actief gestuurde systemen die op meerdere markten handelen. Bij een systeem met 10 kWh opslag en 5 kW vermogen komt dat neer op €500-625 per jaar. Systemen met hoger vermogen (10 kW) en grotere opslag (20+ kWh) halen proportioneel meer.

Belangrijk om te weten: marktomstandigheden wisselen per jaar. In 2024 waren de prijsschommelingen groter dan in 2025, wat leidde tot hogere handelsinkomsten. De opbrengst van het afgelopen jaar is geen garantie voor de toekomst. Structureel nemen de prijsschommelingen echter toe door de groei van wind- en zonne-energie, wat positief is voor batterij-eigenaren.

Systeemgrootte	Geschat rendement/jaar	Opmerkingen
5 kWh / 2,5 kW	€250 - €350	Instapmodel, beperkte handelsmarge
10 kWh / 5 kW	€500 - €625	Populairste keuze, goede balans
20 kWh / 10 kW	€1.000 - €1.250	Maximale opbrengst, snellere terugverdientijd
30+ kWh / 10+ kW	€1.250 - €1.500+	Voor grote huishoudens of thuiskantoor

Terugverdientijd: een eerlijk verhaal

De terugverdientijd van een thuisbatterij is een van de meest gestelde vragen, en helaas ook een van de moeilijkste om eerlijk te beantwoorden. Claims van “terugverdiend in 4-5 jaar” zijn populair in de marketing, maar de werkelijkheid is genuanceerder.

De terugverdientijd hangt af van meerdere factoren die elk jaar anders kunnen uitvallen:

• Aanschafprijs van de batterij — Prijzen dalen jaarlijks met 10-15%, maar een compleet 10 kWh systeem kost in 2026 nog steeds €3.000-€6.000 inclusief installatie
• Installatiekosten — Reken op €500-€1.500 afhankelijk van je situatie (meterkast, bekabeling, omvormer)
• Type energiecontract — Een dynamisch contract met actieve aansturing levert 2-3x meer op dan passief eigenverbruik
• Marktvolatiliteit — Meer schommelingen = hogere handelsinkomsten, maar dit fluctueert per seizoen en jaar
• Batterijdegradatie — Na 10 jaar heeft een goede batterij nog 70-80% van de oorspronkelijke capaciteit. Let op de garantievoorwaarden: 60% restcapaciteit na 10 jaar is minder waard dan 75%

Een realistische inschatting voor 2026: bij een investering van €5.000 en een jaarlijkse opbrengst van €600-€800 (handel + zelfverbruik + salderingsbesparing) kom je uit op een terugverdientijd van 6-8 jaar. Met stijgende energieprijzen en dalende batterijkosten wordt dit elk jaar gunstiger.

Tips voor starters

Ben je overtuigd en wil je beginnen met handelen via je thuisbatterij? Hier zijn vijf praktische tips:

1. Vergelijk dynamische contracten — Niet elke dynamische leverancier biedt dezelfde service. Kijk naar de opslag per kWh, welke markten ze bedienen, en of ze batterij-aansturing bieden. Frank Energie, Zonneplan, Tibber en NextEnergy zijn de belangrijkste spelers.
2. Kies een batterij met minimaal 5 kW vermogen voor handel — Hoe hoger het vermogen (kW), hoe meer je per uur kunt laden en ontladen. Een batterij met 2,5 kW is prima voor eigenverbruik, maar voor actief handelen wil je minimaal 5 kW om voldoende marge te maken.
3. Let op de garantie — Batterijgarantie gaat over restcapaciteit na X jaar en cycli. Een garantie van 70% restcapaciteit na 6.000 cycli is beter dan 60% na 4.000 cycli. Dit maakt verschil bij actief handelen, omdat je dagelijks 1-2 cycli draait.
4. Kies een leverancier die meerdere markten aanbiedt — Hoe meer markten je leverancier bedient (day-ahead, intraday, aFRR, onbalans), hoe meer verdienmogelijkheden. Vraag specifiek welke markten hun EMS aanstuurt.
5. Begin met de standaard modus, schakel later over naar agressief — De meeste leveranciers bieden een voorzichtige en een agressieve modus. Start met standaard om het systeem te leren kennen. Na een paar maanden kun je overschakelen naar agressief voor hogere opbrengsten (maar ook meer cycli en snellere degradatie).